TH | EN

บทความในหนังสือ

ประชากรและสังคม 2560
"ความเป็นธรรม" และ "ความเป็นไท" ด้านเพศและการเจริญพันธุ์: ความท้าทายที่ไม่สิ้นสุด

คุณภาพการตั้งครรภ์ของหญิงไทยวัยเจริญพันธุ์ ช่วง พ.ศ. 2541-2558
พิมลพรรณ อิศรภักดี และฐิตินันทน์ ผิวนิล

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพของการเกิดโดยวัดจากน้ำหนักทารกแรกเกิด และทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างอายุมารดาและน้ำหนักทารกแรกเกิด โดยใช้ข้อมูลที่บันทึกในสูติบัตร ระหว่าง พ.ศ. 2541-2558 ซึ่งรวบรวมโดยสำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข ข้อมูลที่นำมาใช้ในการศึกษาประกอบด้วย อายุมารดา น้ำหนักแรกเกิดของทารก เพศของทารก ลำดับการเกิด และจังหวัดภูมิลำเนาของทารกแรกเกิด รวมจำนวนการเกิดทั้งสิ้น 13,739,261 ราย ผลการศึกษาพบว่าตั้งแต่ พ.ศ. 2541 มีเด็กที่คลอดน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม ร้อยละ 8.5 และมีแนวโน้มสูงขึ้นทุกๆ ปี จนถึงร้อยละ 10 ในช่วง พ.ศ. 2556-2558 และทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยมาก (ต่ำกว่า 1,500 กรัม) เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 0.4 ในปี 2541 เป็นร้อยละ 0.8 ในปี 2558 มารดากลุ่มอายุ 10-14 ปีมีค่าเฉลี่ยน้ำหนักทารกแรกเกิดต่ำที่สุด รองลงมาคือกลุ่มมารดาอายุ 15-19 ปี และมารดาอายุ 45-49 ปี เมื่อทำการวิเคราะห์หาโอกาสความน่าจะเป็นของการเกิดภาวะทารกแรกเกิดน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ด้วยการวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติก พบว่าเด็กทารกเพศหญิงมีโอกาสน้ำหนักตัวน้อยกว่าเด็กทารกชาย 1.2 เท่า ทารกที่เป็นลูกคนแรกจะมีโอกาสน้ำหนักแรกเกิดต่ำกว่าเกณฑ์สูงกว่าการเป็นลูกคนที่สอง สำหรับอายุมารดามีผลต่อน้ำหนักตัวลูกทุกช่วงอายุ โดยกลุ่มแม่วัยแรกรุ่น (10-14 ปี) มีโอกาสมากที่สุดที่จะให้กำเนิดทารกแรกเกิดน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์  2.77 เท่า เมื่อเทียบกับมารดาอายุ 25-29 ปี รองลงมาคือ มารดาอายุมาก (45-49 ปี) มีโอกาสเสี่ยงมากกว่า 2.57 เท่า ผลการศึกษานี้จึงชี้ให้เห็นช่วงอายุที่เหมาะสมของมารดาที่จะตั้งครรภ์ คือ อายุระหว่าง 25-34 ปี

คำสำคัญ: คุณภาพการการตั้งครรภ์, น้ำหนักทารกแรกเกิด, แม่วัยแรกรุ่น
Quality of pregnancy outcomes among Thai women in reproductive age during 1998-2015
Pimonpan Isarabhakdi and Titinan Pewnil

This study aims to present quality of pregnancy as indicated by birth weight during 1998-2015. The relationship between maternal age and birth weight is also examined. Data used in this study is from birth certificates based on the Civil Registration System, available from Ministry of Public Health. The factors examined in this study are limited to information of newborns and their mothers available from Birth Certificates such as maternal age, sex of newborn, birth weight, birth order, and regions of residence. The total of 13,739,261 births is studied. Results show that percentage of babies with low birth weight (less than 2500 grams) increases from 8.5% to 10.0%.  The percentage of babies with very low birth weight (less than 1500 grams) has also increased from 0.4 to 0.8%. Mother aged less than 15 years old has average lowest birth weight, following by mothers in 15-19 and 45-49 year age groups. The multivariate analysis shows that female infants are more likely to have low birth weight than male infants. The first born babies are more likely to have low birth weight than the second born babies. The preteen mothers (10-14 years) most likely to have low birth weight babies than mothers in other age groups.  This study suggests appropriate age of mothers to get pregnant is 25-34 years.

Keywords: quality of pregnancy, birth weight, preteen mother
Download: pdf บทความฉบับเต็ม

ข้อมูลทางบรรณานุกรม

ประชากรและสังคม 2560: "ความเป็นธรรม" และ "ความเป็นไท" ด้านเพศและการเจริญพันธุ์: ความท้าทายที่ไม่สิ้นสุด = Sexual & Reproductive Autonomy and Justice: The Unfinished Challenges/ สุชาดา ทวีสิทธิ์ และกุลภา วจนสาระ, บรรณาธิการ.-- พิมพ์ครั้งที่ 1. -- นครปฐม : สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล, 2560.
(เอกสารทางวิชาการ/สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ; หมายเลข 467)

1. ประชากร. 2. ประชากร -- ไทย. 3. การเจริญพันธุ์. 4. ภาวะเจริญพันธุ์. 5. เพศ. 6. เพศภาวะและเพศวิถี. 7. เพศสัมพันธ์. 8. การวางแผนครอครัว. 9. อนามัยเจริญพันธุ์. 10. พฤติกรรมทางเพศ. 11. สิทธิอนามัยเจริญพันธุ์. 12. สุขภาวะทางเพศ. 13. เพศสัมพันธุ์ในวัยรุ่น. 14. ความเสมอภาค. 15. ความเป็นธรรมทางการเจริญพันธุ์. I. สุชาดา ทวีสิทธิ์, บรรณาธิการ. II. กุลภา วจนสาระ, บรรณาธิการ. III. มหาวิทยาลัยมหิดล. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม. IV. ชื่อเรื่อง: Sexual & Reproductive Autonomy and Justice: The Unfinished Challenges. V. ชื่อชุด.

HQ21 ป231 2560

ISBN: 978-616-443-013-6

ติดต่อคณะทำงานจัดประชุมวิชาการ

โทรศัพท์  02 441 0201-4

วริศรา ไข่ลือนาม ต่อ 301, waiwingrob@gmail.com
วราวรรณ ฐาปนธรรมชัย ต่อ 308, warawan.tha@gmail.com
ภคพร พุทธโกษา ต่อ 216, phakaporn.phu@mahidol.ac.th
กฤติญา สำอางกิจ ต่อ 202, ipsrmahidol.pr@gmail.com

ดูรายละเอียดการประชุมที่ www.ipsr.mahidol.ac.th